> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://www.femmae.nl/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# Donkere ochtenden, minder daglicht, minder energie?
- URL: https://www.femmae.nl/donkere-ochtenden-minder-daglicht-minder-energie/
- Published: 2026-10-20T07:16:22.000Z
- Updated: 2026-10-20T11:59:26.000Z
- Author: femmaé
- Tags: NOURISH

De wekker gaat en buiten is het nog donker. Aankomend weekend (van zaterdag op zondag) gaat de klok ook nog een uur terug. **Het is maar een uurtje, maar voor veel vrouwen voelt dit als een grote verandering.** Wat doet dit met je interne klok? Je slaapt lichter, je lontje is korter en halverwege de middag is je energie vaak al op.   
  
Ons bioritme is het natuurlijke ritme waarmee ons lichaam gedurende de dag en nacht werkt. Het bepaalt onder andere wanneer we wakker worden, energie hebben, honger krijgen en slaperig worden. Je kunt het zien als de interne klok van je lichaam. Hoe werkt het? 

**Ochtend - wakker worden**  
Daglicht helpt je biologische klok om je lichaam te activeren. Je cortisolniveau stijgt van nature wat je lichaam aan zet. 

**Overdag - actief zijn**  
De hormonen in je lichaam regelen je alertheid, lichaamstemperatuur, spijsvertering en energieverbruik volgens een dagelijks ritme.

**Avond - vertragen**  
Wanneer het donker wordt, kan je lichaam meer melatonine aanmaken. Dit hormoon helpt je slaperig te worden en bereidt je voor op de nacht.

**Nacht - herstellen**  
Tijdens je slaap herstellen je lichaam en hersenen en worden belangrijke processen voor je gezondheid ondersteund.

## WAAROM DE HERFST ZOVEEL MET JE DOET 

Je lichaam gebruikt daglicht om je slaap-waakritme af te stemmen. Als het ’s ochtends langer donker blijft en ’s avonds eerder donker wordt, veranderen de lichtsignalen die je lichaam krijgt. 

## JE HORMONEN EN JE INTERNE KLOK

Je hormonen en je slaap-waakritme staan in verbinding met elkaar. Veranderingen in je ritme zijn vaak merkbaar in **hoe je slaapt, hoeveel energie je hebt en hoe je je voelt.**

Je lichaam draait op een interne klok. En die klok stelt zich af op daglicht.

**'s Ochtends licht?** Dan gaat je cortisol omhoog en word je wakker.  
**'s Avonds donker?** Dan maak je melatonine aan en word je slaperig.   
  
Dit is een natuurlijk proces. 

**Het probleem deze maanden: licht is er gewoon minder.** 's Ochtends blijft het langer donker, 's avonds valt het daglicht eerder weg. Je interne klok moet aan het begin van de herfst echt wennen en is soms in de war wanneer de dag nou precies begint en eindigt, je slaap-waakritme schuift mee.

**Er speelt nog iets anders mee in ons bioritme.** Melatonine, je slaaphormoon, wordt gemaakt uit serotonine, je feelgood-hormoon. Serotonine heeft op zijn beurt weer licht nodig om aangemaakt te worden. **Minder daglicht raakt dus niet alleen je slaap, maar ook hoe je je overdag voelt.** 

![](https://storage.ghost.io/c/77/b6/77b6a64a-3ed0-454b-b65c-861b205de8c4/content/images/2026/10/femmae---merksjabloon.PNG)

### Hoe komen we deze donkere wintermaanden door? Een aantal kleine gewoontes geven je lichaam net wat meer houvast in deze donkere maanden.  

**Één: Ga als eerste naar buiten**  
Ook als het bewolkt is daglicht werkt nog steeds door de wolken heen en je lichaam heeft dat signaal nodig om wakker te worden.

**Twee: Hou vaste tijden aan**  
Zelfde tijd opstaan, zelfde tijd naar bed ook in het weekend. Je interne klok houdt van een vast ritme, vooral in deze maanden. 

**Drie: Eet eiwitrijk bij elke maaltijd!**   
Linzensoep, een eitje, wat noten erbij. Het houdt je bloedsuiker en dus je energie stabieler.

**Vier: Wees niet te streng voor jezelf**   
Plan rust in, zeg vaker nee. Een winterritme is ook een ritme dat wat meer vertraagd. 

**Vijf: Overweeg een daglichtlamp**   
Twintig minuten in de ochtend kan zoveel verschil maken wanneer de zon er zelf niet is in de herfst/wintermaanden. 

**Zes: Dim het licht in huis in de avond**   
Kaarsen, een warme lamp in plaats van fel licht, je geeft je lichaam daarmee vast het seintje dat de nacht eraan komt.

**Zeven: Leg je telefoon eerder weg**   
Blauw licht vlak voor het slapen geeft je hersenen het verkeerde signaal en houdt je wakker/alert. 

**Acht: Deze is zó belangrijk! Ga overdag naar buiten**  
Een korte wandeling in de lunchpauze telt al mee licht + beweging, winwin! 

### Hoe voel jij je deze weken nu de ochtenden donkerder worden en het 's avonds eerder schemerig is? Heb je tips die jou helpen nu de dagen korter worden in deze herfst-wintermaanden? Deel ze hieronder <3

> Life, but more feminine   
> with femmaé